prof. hab. Stanisław Ignatowicz

Gdzie, kiedy i jak stosować łapki i chwytacze gryzoni ? -  powrót

Nowoczesna deratyzacja wymaga, aby zawsze podejmowane były następujące działania: (a) ciągłe dbanie o wysoki stan sanitarny budynków i ich otoczenia, (b) poprawianie szczuroszczelności wszystkich zabudowań i (c) likwidacja gryzoni, które już zasiedliły dany teren i obiekty.

Zabicie kilku gryzoni jest sprawą prostą, natomiast zmniejszenie populacji o połowę wymaga już dobrze przeprowadzonej akcji, a likwidacja całkowita jest możliwa tylko po dokładnym zaplanowaniu i wykonaniu deratyzacji przez doświadczony i przeszkolony personel, znający dobrze „zwyczaje” gryzoni, metody i środki gryzoniobójcze.

Stosowane są przez deratyzatorów różne metody niszczenia szkodliwych gryzoni: metody sanitarno-higieniczne, chemiczne, biologiczne, fizyczne i mechaniczne. W metodzie mechanicznej wykorzystywane są chwytacze (pułapki żywołowne, żywołapki), potrzaski i gilotynki, które są zastawiane na gryzonie w celu ich schwytania lub uśmiercenia.

Od dawna znane i stosowane są myszołapki i szczurołapki. Wykonywane są zwykle z twardego drewna, a ich części stalowe są galwanizowane, więc odporne są na korozję. Są szczególnie czułe wtedy, gdy hak na przynętę umieszczony jest na ruchomej kładce (MYSZOŁAPKA LUCIFER typ 102 i 104; SZCZUROŁAPKA LUCIFER typ 101 i 103).

Do wyłapywania szczurów służą różnego typu CHWYTACZE GRYZONI (na szczury) wykonane z lakierowanego drutu miedzianego o grubości np. 1,4 mm tworzącego siatkę o oczkach 11 x 11 mm. Chwytacze mogą być jedno- i dwukomorowe, jedno- lub dwuwejściowe (przelotowe), z zapadnią albo z klapką zatrzaskową wykonaną z blachy ocynkowanej. CHWYTACZE GRYZONI (na myszy), wykonane z galwanizowanej siatki stalowej o wymiarach oczek 5 x 5 mm i o grubości drutu 0,6 mm, mogą mieć też wejście od góry (typ 122). Złapane w chwytacze gryzonie można utopić poprzez zanurzenie pułapki wraz z gryzoniami w wodzie, albo ... można je uwolnić z dala od zabudowań gospodarczych, aby tam zjadły je drapieżne ptaki lub ssaki.

Łapki i chwytacze należy umieszczać wzdłuż ścian, w ciemnych kątach, przy wybiegu z nor, na ścieżkach i w innych miejscach aktywności gryzoni. Chwytacze i łapki na myszy należy rozstawiać w odległości 3-4 m jedna od drugiej, gdyż myszy rzadko żerują z dala od swoich kryjówek, natomiast pułapki na gryzonie mogą znajdować się w rozstawie 20-30 metrowej.

Chwytacze gryzoni mogą być stosowane z przynętą lub bez niej, jednak przynęty znacznie zwiększają ich skuteczność. Przynętą może być materiał na gniazdo (np. kulka z waty bawełnianej), albo ulubiony pokarm gryzoni, najlepiej inny niż znajdujący się w danym pomieszczeniu, np. w magazynie zbożowym dodawać do pułapki pokarm mięsny.

Chwytacze gryzoni, czyli pułapki żywołowne, są bardzo cennymi środkami służącymi do ograniczania liczebności gryzoni, szczególnie wtedy, gdy liczebność populacji szkodników jest niska, a jednocześnie trudna do zniszczenia innymi metodami. Chociaż zakładanie i sprawdzanie chwytaczy i łapek jest czasochłonną metodą (muszą być systematycznie i często sprawdzane - co kilka dni), jest ona szczególnie skuteczna przeciw myszom, z którymi nawet doświadczeni deratyzatorzy mają często kłopoty. Do CHWYTACZA GRYZONI (na myszy) typu 122 można złapać kilka lub nawet kilkanaście myszy w ciągu doby. Chwytacze tego typu są więc całkiem skuteczne.

Chwytacze i łapki są urządzeniami prostymi, tanimi i skutecznymi w wyłapywaniu gryzoni, a ponieważ nie zawierają trucizn, można je stosować w pomieszczeniach, w których użycie niebezpiecznych rodentycydów jest nie wskazane lub nawet zabronione. Chwytacze można i należy rozmieszczać na zewnątrz i wewnątrz budynków, w mieszkaniach, w pomieszczeniach szpitalnych i zakładów, w których produkowana jest żywność, w szkołach, w biurach i w innych obiektach użyteczności publicznej.

Gdy są stosowane rodentycydy do niszczenia gryzoni, wówczas zatrute szczury i myszy giną w różnych kryjówkach i w niedostępnych miejscach na terenie całego zakładu lub budynku mieszkalnego. Ich martwe ciała należy wyszukiwać, zbierać, palić lub zakopywać do ziemi, co jest bardzo czasochłonne. Gdy tych czynności nie wykonamy dokładnie, wówczas zwłoki gryzoni mogą powodować poważne zagrożenie fizyczne i mikrobiologiczne (sanitarne) dla najbliższego otoczenia, a w obiektach przedsiębiorstwa spożywczego dla produkowanej żywności, tj. mogą powodować istotne zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności, które identyfikuje system HACCP. Stosowanie chwytaczy nie wywołuje tego problemu, dlatego należy je rozkładać wewnątrz obiektów zakładów wdrażających system jakości HACCP. Należy stosować CHWYTACZE GRYZONI typu 1071, 1074, 110, 111 i 122, które w całości są wykonane z siatki metalowej. Przynętę należy umieszczać na plastikowych tackach wewnątrz chwytaczy, a resztki pokarmowe niezjedzone przez gryzonie należy systematycznie usuwać.

Chwytacze i łapki są cennymi urządzeniami służącymi do monitorowania gryzoni na chronionym terenie. Deratyzator powinien zaznaczyć na planie zakładu lub obiektu miejsca rozmieszczenia chwytaczy i łapek, po czym powinien je regularnie sprawdzać co kilka dni, najwyżej co tydzień. Po złapaniu nawet pojedynczych gryzoni należy zadbać o działania mające na celu poprawienie zabezpieczenia budynków mieszkalnych i gospodarskich przed gryzoniami (szczuroszczelność). Po wykonaniu tych czynności nie należy zaniechać rozmieszczania i sprawdzania chwytaczy i łapek. Nadal pełnić będą ważną rolę (monitoring): będą informować nas o braku aktywności gryzoni, albo o „nowych przybyszach”, jednocześnie wyłapując każdego gryzonia zaraz po jego wtargnięciu na chroniony teren.

Szkodnikiem nazywamy każde zwierzę znajdujące się w danym obiekcie lub w jego otoczeniu bez zgody właściciela. Może nim być nawet ... kuna domowa, a także łasica łaska, które w naszym kraju podlegają ścisłej ochronie gatunkowej. I tu pojawia się problem, gdy deratyzator otrzyma zlecenie usunięcia tych „szkodników” z obiektu. Kuny i łasice są drapieżnymi ssakami, przyczyniającymi się do tępienia szkodliwych gryzoni; nie wolno ich zabijać. Można je tylko odławiać (po wykarmieniu i odchowaniu młodych!) w CHWYTACZE SZKODNIKÓW typu 145 i 146 i wypuszczać z dala od miejsca, w którym zostały schwytane.