Mikroklimat klimatyzacja -  powrót

Klimatyzacja jest zespołem procesów których celem jest wytworzenie odpowiedniego mikroklimatu. Do tych procesów należą m in. : doprowadzenie, filtrowanie, ogrzewanie, chłodzenie, nawilżanie powietrza jak również tłumienie hałasu. Podstawowymi parametrami jakie utrzymują urządzenia klimatyzacyjne są temperatura, wilgotność i ruch powietrza, jednak możliwe są inne parametry nadzorcze takie jak : stężenie CO, CO₂ lub innych substancji, czyli podstawowym zadaniem klimatyzacji jest zapewnienie komfortu cieplnego. Należy tu zaznaczyć, że potocznie do klimatyzacji zalicza się różnego typu urządzenia splity, multisplity i okienne chłodzące oraz chłodząco-grzewcze ( pompy ciepła ), są to jednak urządzenia nie posiadające systemów regulacji wilgotności powietrza. Do typowych urządzeń klimatyzacyjnych należą przede wszystkim centrale klimatyzacyjne, stosowane tam gdzie są wymagane odpowiednie warunki jakościowe i ilościowe powietrza np.: przemysł spożywczy, elektroniczny, placówki zdrowotne i inne. Systemy tego typu w sposób automatyczny według zadanych parametrów powietrza utrzymują mikroklimat w pomieszczeniach. Stosowanie systemów klimatyzacji jest związane szczególnie z procesami technologicznymi jak i również z odpowiednim komfortem cieplnym ludzi przebywających w danym pomieszczeniu.

Każde środowisko, w którym przebywa człowiek ma określony swój swoisty mikroklimat. Pojęciem mikroklimat określa się zwykle "zespół elementów meteorologicznych typowych pod względem wartości i trybu zmian dla badanego, ograniczonego pomieszczenia lub niewielkiej miejscowości". Rozróżnia się dwa rodzaje mikroklimatu tj.: naturalny i sztuczny. Ten ostatni może wynikać z działania świadomego, mającego na celu zapewnienie organizmowi optymalnych warunków pracy i bytu.

Odpowiednie warunki mikroklimatu w środowisku pracy są ważnym elementem wpływającym na zdrowie pracownika, jego ogólne samopoczucie oraz wydajność pracy. Bezpośrednio najsilniejszy wpływ na organizm człowieka mają elementy termiczne mikroklimatu wnętrz, czyli temperatura, wilgotność względna i prędkość przepływu powietrza w pomieszczeniu oraz temperatura promieniowania otoczenia. Organizm ludzki posiada wrodzone zdolności samooceny warunków mikroklimatu w jakich przebywa oraz możliwości termoregulacji tj.: czynnego dostosowania się w pewnym zakresie do niekorzystnych warunków klimatycznych. Jednak gdy ta zdolność adaptacyjna organizmu zostanie przekroczona, występują istotne ograniczenia możliwości pracy fizycznej i umysłowej oraz maleje odporność na inne szkodliwe czynniki środowiska. Należy zaznaczyć, że aby określić odpowiednie parametry mikroklimatu miejsca pracy w danym środowisku należy jeszcze określić szczegółowo rodzaj wykonywanej pracy, pozycję, w której ta praca jest wykonywana oraz wielkość wysiłku fizycznego niezbędnego do wykonania określonej czynności

Przyzwyczajenie się do gorącego klimatu następuje po przeprowadzeniu aklimatyzacji w odpowiednich warunkach temperaturowych podczas wysiłku fizycznego, a stopniowe wydłużanie czasu pracy powinno się odbywać w ciągu siedmiu dni.  
Zaaklimatyzowanie powoduje zmiany czynnościowe, a mianowicie:
- mniejszy przyrost temperatury wewnętrznej ciała,
- mniejszy przyrost częstości tętna,
- zwiększenie wydzielania potu i obniżenie zawartości soli w pocie.
Skutkami doznanymi podczas stresu cieplnego są:
- porażenie cieplne spowodowane przekroczeniem możliwości termoregulacyjnych ciała wraz z porażeniem ośrodka termoregulacji, jest to szczególnie niebezpieczne dla ciał gdyż temperatura  jego podnosi się do 41⁰C lub wyżej,
- wyczerpanie cieplne wynikające z utraty wody i soli podczas pocenia się wraz z objawami ( ogólnego osłabienia, zawrotów  i bólu głowy, nudności, chwiejności układu krążenia i czasami omdlenia cieplnego ),
- odwodnienie organizmu spowodowane utratą wody podczas pocenia się.

Stosowanie systemów klimatyzacji oraz kontrola parametrów mikroklimatu jest ważnym zagadnieniem ze względu na wprowadzanie na naszym rynku systemu HACCP. Już od przyszłego roku ma wejść znowelizowana ustawa o warunkach żywności i żywienia, mówiąca o tym, że każde przedsiębiorstwo mające jakikolwiek kontakt z żywnością będzie musiało wykazać się rozpoczętym wdrożeniem systemu HACCP. Wdrożenie systemu czeka więc nie tylko firmy przetwórcze, lecz również bary, stołówki, restauracje, firmy transportujące żywność itp.

Wszystkich przedsiębiorców zobowiązano do określonego postępowania i kontroli żywości. Znowelizowna ustawa z 11 maja 2001 roku mówi o obowiązku spełnienia powyższych warunków także w firmach zajmujących się obrotem żywnością (sprzedaż, przechowywanie, przewóz itp.) Nowelizacja ustawy wprowadza także europejski system wczesnego ostrzegania RASFF. Ma on być zorganizowany przez Główny Inspektorat Sanitarny.

opracował mgr inż. Maciej Drozdowski