Mikroklimat wentylacja -  powrót

Wentylacja jest procesem podczas którego usuwane jest z pomieszczeń zanieczyszczone powietrze, a dostarczane w jego miejsce powietrze świeże. Wentylacja jest konieczna aby w pomieszczeniach uzyskać odpowiednie warunki klimatyczne.

Wentylacja pomieszczeń może przebiegać w sposób naturalny lub mechaniczny. Podczas wentylacji naturalnej podczas różnicy temperatur powietrza i jego gęstości oraz przy działaniu wiatru powietrze w sposób naturalny zostaje usuwane z pomieszczenia. Przy użyciu wentylacji mechanicznej w sposób wymuszony dochodzi do wymiany powietrza w pomieszczeniu. Wentylację mechaniczną można podzielić w następujący sposób:
- wentylacja mechaniczna nawiewna,
- wentylacja mechaniczna wywiewna,
- wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna.

Wentylacji nie należy mylić z klimatyzacją. Zadaniem wentylacji jest jedynie dostarczenia odpowiedniej ilości świeżego powietrza o odpowiedniej czystości.

Brak odpowiedniej wentylacji może doprowadzić do niepożądanych skutków takich jak:
- grzyb i pleśń na nadprożach, ościeżach okiennych, pod parapetem, w narożach pokoi, za meblami,
- zaparowane szyby w oknach,
- skroplona para wodna na chłodnych powierzchniach ścian i przedmiotach,
- nawiew powietrza przez kratki wywiewne w kuchni lub łazience,
- pęcznienie drewnianych mebli i podłóg,
- złe samopoczucie-bóle i zawroty głowy, zmęczenie, podrażnienia błony śluzowej nosa, podrażnienia gardła, podrażnienia skóry, uczulenia, alergie,
- niszczenie konstrukcji budynku-wnikanie wilgoci do ścian i stopniowa ich destrukcja,
- zatrucia tlenkiem węgla przy niesprawnej wentylacji w pomieszczeniach z gazowymi urządzeniami grzewczymi.

Według amerykańskich statystyk ludzie spędzają 90% swego czasu w budynkach, z czego około 65% w domu. Co najgorsze, najbardziej wrażliwi na zanieczyszczenia powietrza są ci, którzy przebywają w domu najwięcej : dzieci, kobiety ciężarne, osoby starsze i chorzy.
Na co dzień jesteśmy narażeni w budynkach na kurz, pyłki roślin, zarodniki grzybów i pleśni, zanieczyszczenia chemiczne wydzielane przez materiały budowlane i wyposażenie wnętrz, ludzie oddychając wydzielają dwutlenek węgla, codzienne czynności domowe - pranie, gotowanie, kąpiele - są źródłem dużej ilości wilgoci w postaci pary wodnej. Wszystkie te zanieczyszczenia trzeba usuwać.
Zjawiskiem coraz częstszym jest zakłócenie działania wentylacji wywoływane zbyt małym dopływem powietrza zewnętrznego. Powodem tego jest zbytnie uszczelnienie współczesnych budynków. Poprzez stosowanie coraz szczelniejszych okien ogranicza się niekontrolowany przepływ powietrza w pomieszczeniach. Ograniczanie wielkość strumienia powietrza wentylacyjnego w pomieszczeniach znacznie pogarsza jakość powietrza wewnętrznego powodując u użytkowników objawy tak zwanego syndromu chorych budynków. Na skutek nieodpowiedniej i złej jakości powietrza wzrasta także nadmiernie wilgotność względna powietrza w pomieszczeniach. Para wodna wykraplająca się na wewnętrznej powierzchni szyb i chłodnych powierzchniach ścian stwarza warunki sprzyjające rozwojowi grzybów i pleśni.

O syndromie chorych budynków (sick building syndrome) mówimy, gdy użytkownicy uskarżają się na różnego typu dolegliwości zdrowotne podczas przebywania w budynku. Wpływ tych dolegliwości jest uzależniony od czasu przebywania wewnątrz budynku.
Najczęstszą przyczyną występowanie objawów syndromu chorych budynków jest zła jakości powietrza wewnętrznego. Komfort przebywania w budynku psują także inne zanieczyszczenia chemiczne i biologiczne. Do podstawowych przyczyn powstania syndromu chorego budynku można zaliczyć przede wszystkim ograniczanie dostępu świeżego powietrza.

Symptomy SBS:
Użytkownicy przebywający w budynku narzekają na:
bóle głowy, podrażnienie oczu, nosa i gardła, suchy kaszel, przesuszenie i łuszczenie skóry, zawroty głowy i mdłości, trudności z koncentracją, zmęczenie i nadwrażliwość na zapachy. Objawy syndromu chorych budynków może więc także wpływać na wydajność pracy, a nawet powodować absencję.

Przyczyny: Chemiczne zanieczyszczenia wewnętrzne - emitowane przez materiały budowlane, wyposażenie, urządzenia biurowe (szczególnie duże zanieczyszczenie powodują drukarki laserowe, ksero kopiarki), środki czyszczące itp. Są to główne źródła zanieczyszczenia powietrza wewnętrznego. Chemiczne zanieczyszczenia zewnętrzne - przedostają się wraz z powietrzem zewnętrznym.
Są to spaliny, odpowietrzenie kanalizacji, odpowietrzenie kanałów wentylacyjnych łazienek, toalet i kuchni, dymy z sąsiednich kominów. Zanieczyszczenia biologiczne - pyłki roślin, bakterie wirusy i pleśnie. Niewłaściwa wentylacja - dążenie do ograniczenia energii spowodowało znaczne uszczelnienie nowych budynków, a więc zmniejszenie dopływu świeżego powietrza.

Rozwiązania: Zwiększyć wydajność wentylacji oraz skuteczność dystrybucji powietrza w pomieszczeniach stosując odpowiednie urządzenia, filtry oraz poprzez odpowiednio zaprojektowany system rozprowadzenia powietrza . Systemy wentylacji, klimatyzacji i ogrzewania spełnią oczekiwania tylko wtedy, gdy są zaprojektowane w odpowiedni sposób. Właściwa eksploatacja i konserwacja systemów wentylacji i klimatyzacji zapewni utrzymywanie warunków przewidzianych w projekcie. Jeżeli w pomieszczeniach są silne źródła zanieczyszczeń np. stanowisko drukarek lub ksero kopiarek, konieczne może się okazać zapewnienie miejscowego sposobu usuwania zanieczyszczonego powietrza.

Tak więc sprawa właściwej wentylacji jest szczególnie ważnym tematem, ze względu na zdrowie i nasze bezpieczeństwo.

opracował mgr inż. Maciej Drozdowski